*Του Γεώργιου Μακρυνού

Η προστασία της Δημόσιας Υγείας, όπως γνωρίζετε, αποτελεί διαχρονική πολιτική επιλογή του Ελληνικού κράτους, καθώς είναι το σύνολο των οργανωμένων δραστηριοτήτων της Πολιτείας και της Κοινωνίας που αποβλέπουν στην προαγωγή της υγείας, στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και στην αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης όλου του πληθυσμού.

Η προστασία και προαγωγή της Δημόσιας Υγείας ήταν πάντα και είναι, πρωτίστως άσκηση δημόσιας πολιτικής και γίνεται με ευθύνη της Πολιτείας .

Οι πρώτες νομοθετικές ρυθμίσεις στην νεοσύστατη Ελλάδα αφορούσαν θέματα Δημόσιας Υγείας (Β.Δ 31/31 Δεκ.1836 «Περί εμποδισμού της μεταδόσεως μολυσματικών ασθενειών», – Ν. 346/6 Νοεμβρίου 1914/2 Ιαν.1915 «Περί επιβλέψεως της Δημόσιας Υγείας» κ.λ.π). Ακολούθησε στις απαρχές του σύγχρονου Ελληνικού κράτους, η ίδρυση της Υγειονομικής Σχολής Αθηνών (ΥΣΑ) σύμφωνα με τις συστάσεις της Ειδικής Επιτροπής Υγιεινολόγων της Κοινωνίας των Εθνών. Η λειτουργία της Υ.Σ.Α. στόχευε εκτός των άλλων, στην εκπαίδευση του υγειονομικού προσωπικού σε ζητήματα Δημόσιας Υγείας, απονέμοντας το πτυχίο του Υγιεινολόγου Ιατρού και το δίπλωμα του Επόπτη Δημόσιας Υγείας και Εξυγιάνσεως. Από την δημιουργία της τριτοβάθμιας Τεχνολογικής Εκπαίδευσης οι Επόπτες Δημόσιας Υγείας αποφοιτούσαν έως πρόσφατα από το τμήμα Δημόσιας Υγιεινής του A-ΤΕΙ Αθήνας . Πλέον η σχολή έχει ενταχθεί στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής.

Η Δημόσια Υγεία λόγω του πολυτομεακού της χαρακτήρα, περιλαμβάνει ευρύτατες λειτουργίες και δράσεις, διατομεακές δραστηριότητες και ασκείται με διεπιστημονική μεθοδολογία και προσέγγιση, από την Κεντρική Διοίκηση (Υπουργείο Υγείας) και την Περιφερειακή και την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Οι Επόπτες Δημόσιας Υγείας είναι ο επιστημονικός κλάδος των πτυχιούχων Υγιεινολόγων οι οποίοι ασκούν υγειονομικό έλεγχο σε όλες τις επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος για την Προστασία της Δημόσιας Υγείας.

Οι αρμοδιότητες των Υγιεινολόγων – Εποπτών Δημόσιας Υγείας είναι περιληπτικά :

Υγειονομικοί έλεγχοι – αυτοψίες:

  • Για την αξιολόγηση και τη λήψη μέτρων αντιμετώπισης ακραίων ανθυγιεινών καταστάσεων (επικίνδυνων βιομηχανικών λυμάτων, αυτοψίες σε χώρους συλλογής απορριμμάτων, εκταφής νεκρών, διαμονής μεταναστών σε εγκαταλειμμένα κτίρια κ.λ.π.).
  • Για τον υγειονομικό έλεγχο της υγιεινής των χώρων – εγκαταστάσεων καθώς και των τροφίμων και ποτών των επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος (εστιατόρια, επιχειρήσεις μαζικής εστίασης κ.λ.π) , των επιχειρήσεωνπαροχής υπηρεσιών (κομμωτήρια, εργαστήρια δερματοστιξίας κλπ.) καθώς και των μέσων μεταφοράς και των εγκαταστάσεων κλειστών πληθυσμών (νοσοκομεία, σχολικές μονάδες, κατασκηνώσεις κλπ).
  • Για την διενέργεια αυτοψιών – δειγματοληψιών που αφορούν την πρόληψη του βακτηριδίου της Λεγεωνέλλας.
  • Για τον έλεγχο της ποιότητας των εμφιαλωμένων νερών και των εγκαταστάσεων των εμφιαλωτηρίων της χώρας, της ποιότητας του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης (υγειονομική αναγνώριση πηγών υδροληψίας, δειγματοληψίες νερού κ.λ.π.).
  • Για τον υγειονομικό έλεγχο των κολυμβητικών δεξαμενών και των τουριστικών καταλυμάτων, των ακτών κολύμβησης & έκδοση περιφερειακών αποφάσεων περί καταλληλότητας αυτών.
  • Για την επιθεώρηση των πλοίων και τη χορήγηση πιστοποιητικού απαλλαγής των μέτρων υγειονομικού ελέγχου – πιστοποιητικού υγειονομικού ελέγχου πλοίων σε αυτά.
  • Για τη διασφάλιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας στα Νοσοκομεία όπου ασκούν συνεχείς εσωτερικούς ελέγχους για την εφαρμογή της υγειονομικής νομοθεσίας στους τομείς της Δημόσιας Υγείας και του Περιβάλλοντος.

Συμμετοχή σε επιτροπές – υγειονομική διαφώτιση πληθυσμού:

  • Συμμετοχή στις Επιτροπές Ενδονοσοκομειακών Λοιμώξεων, σε επιδημιολογικές έρευνες κ.α., ως μέλη επιτροπών που αφορούν την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων.
  • Εφαρμογή προγραμμάτων ευαισθητοποίησης – ενημέρωσης – πληροφόρησης φορέων και πολιτών σε θέματα Δημόσιας Υγείας.
  • Εφαρμογή ολοκληρωμένων Προγραμμάτων Καταπολέμησης κουνουπιών (π.χ. αντιμετώπιση κρουσμάτων ελονοσίας).
  • Δημόσια Εκπαίδευση ως εκπαιδευτές σε θέματα Υγιεινής – Υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων, υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας κλπ.
  • Θέματα Προαγωγής Υγείας & Δημόσιας Υγιεινής και υλοποίησης προγραμμάτων Δημόσιας Υγείας στους Δήμους σύμφωνα με το πρόγραμμα «Καλλικράτης».

Ο συντονισμός, η εποπτεία και η παρακολούθηση του ανωτέρω έργου των Υγειονομικών Υπηρεσιών της χώρας διενεργείται από:

Το Τμήμα Υγιεινής & Υγειονομικών Ελέγχων της Δ/νση Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας (από το οποίο εκδίδεται η Υγειονομική Νομοθεσία) και τα Τμήματα Περιβάλλοντος του Υπουργείου Υγείας που παρακολουθούν τα θέματα ποιότητας και υγιεινής νερού (δίκτυα πόσιμου νερού, εμφιαλωτήρια, κολυμβητικές δεξαμενές, υδάτινα θεάματα, ακτές κολύμβησης κ.λ.π).

Αντίστοιχα οι Περιφερειακές Δ/νσεις Δημόσιας Υγείας με τα Τμήματα Περιβαλλοντικής Υγιεινής και Υγειονομικού Ελέγχου, χρόνια τώρα, παρεμβαίνουν σε όποιο πρόβλημα Δημόσιας Υγείας και Περιβάλλοντος παρουσιαστεί. Οι Επόπτες Δημόσιας Υγείας βρίσκονται πάντα σε αυξημένη ετοιμότητα και εργάζονται εκτός ωραρίου – Κυριακές και αργίες, κάτω από ακραίες ανθυγιεινές συνθήκες εργασίας. Οι πολίτες αλλά και οι τοπικές αρχές (Δημοτικές, Αστυνομικές, Λιμενικές, κλπ ) στηρίζονται στο «Υγειονομικό» όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται από τους πολίτες.

* Γεώργιος Μακρυνός, Υγιεινολόγος ΤΕ (ΕΔΥ), Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Εποπτών Δημόσιας Υγείας ΠΕΕΔΥ, Αντιπρόεδρος Ελληνικού Διαδημοτικού Δικτύου Υγιών Πόλεων